Overslaan en naar de inhoud gaan

Hulp bij het zoeken

In het Archivportal NRW kunt u online archiefmateriaal doorzoeken om documenten te vinden die aansluiten bij uw vragen en onderwerpen. Hier vindt u hulp om u bij dit onderzoek te ondersteunen.

De hulp omvat vier verschillende gebieden:

  • De korte handleiding geeft u een snelle introductie tot het onderzoek.
  • De zoekinstructies geven u praktische tips en trucs voor het gebruik van de zoekfuncties van het archiefportaal NRW.
  • De troubleshooting helpt u veelvoorkomende fouten te voorkomen en negatieve zoekresultaten te begrijpen en om te zetten in veelbelovende zoekopdrachten.
  • De symbolen en hun functies worden kort voorgesteld.

Korte hulp

In principe zijn er twee manieren om te zoeken: keyword search en navigation search het overzicht van alle archieven en hun inhoud.

Bij het keyword search voert u een zoekterm in het zoekveld in en het systeem zoekt alle documenten waarin deze zoekterm in de korte beschrijving voorkomt. Het gaat hierbij om een zoekopdracht in de beschrijvende ontsluitingsinformatie, maar niet om een volledige tekstzoekopdracht in de (meestal analoge) documenten. De zoekopdracht op trefwoord kan worden geoptimaliseerd door het gebruik van logische koppelingen (te vinden achter het vraagteken in het zoekveld) en het gebruik van filters (archief, looptijd enz.).

Bij de navigation search volgt u met uw onderzoek de interne ordening van een archief. U doorloopt het hiërarchisch gestructureerde overzicht van de bestanden van boven naar beneden, van algemeen naar specifiek. U hebt geen zoekterm nodig, maar ontsluit de documenten op basis van inhoudelijke, logische criteria.

Onderzoeksaanwijzingen

Gebruik de keyword search als u duidelijk gedefinieerde termen of namen kent waarvoor u geschikte documenten zoekt. Eigennamen zoals "Joseph...

Gebruik de keyword search als u duidelijk gedefinieerde termen of namen kent waarvoor u geschikte documenten zoekt. Eigennamen zoals "Joseph Smeets", namen van gebouwen zoals "Ludendorff-Kaserne" of gebeurtenissen zoals "Allerheiligenkirmes" kunnen bruikbare resultaten opleveren.

Let op: als termen of namen weliswaar duidelijk gedefinieerd zijn, maar op verschillende manieren worden gebruikt, levert de trefwoordzoekfunctie een verwarrende hoeveelheid resultaten op. Zoeken op landen zoals "Preußen", steden zoals "Dortmund" of fenomenen zoals "Bergbau" levert waarschijnlijk te veel resultaten op voor een succesvolle zoekopdracht. Zelfs zogenaamd concrete zoektermen zoals "Marienkirche" of "Uniform" kunnen gezien de hoeveelheid archiefmateriaal nog steeds veel treffers opleveren.

 

Het gebruik van filters is daarom van groot belang bij het keyword search. Zo kan de zoekopdracht op trefwoord worden beperkt

  • tot een geselecteerd archief of een geselecteerd archiefgedeelte en/of
  • uitsluitend tot zoekboeken en/of
  • uitsluitend tot inventarisatie-eenheden en/of
  • uitsluitend tot inventarisatie-eenheden met digitalisaten en/of
  • tot een bepaalde looptijd.

 

Bovendien kunnen logische verbindingen (ook te vinden achter het vraagteken in het zoekveld) worden gebruikt bij het keyword search, d.w.z. dat

  • meerdere trefwoorden in een zoekopdracht met UND kunnen worden verbonden, d.w.z. dat alle woorden in hetzelfde gegevensrecord moeten voorkomen,
  • meerdere trefwoorden in een zoekopdracht met OR kunnen worden gekoppeld, d.w.z. dat een gegevensrecord een van de twee woorden moet bevatten,
  • woordgroepen tussen aanhalingstekens („ ”) leiden tot een exacte zoekopdracht naar deze woordgroep; u kunt zoveel woorden uitsluiten als u wilt door voor elk woord een minteken (-) te plaatsen,
  • u kunt afkappingen (*) gebruiken voor onbekende woorddelen,
  • u kunt letters vervangen door een vraagteken (?) als plaatshouder voor de zoekopdracht,
  • door een tilde (~) achter een zoekterm in te voeren, wordt een fonetische zoekopdracht uitgevoerd.

 

 

 

De navigation search volgt daarentegen geen trefwoord, maar opent de weg via de interne ordening van een archief tot aan de afzonderlijke documenten. De weg begint bij het geselecteerde archief en leidt eerst door de tektoniek ervan, d.w.z. het hiërarchisch gestructureerde overzicht van de bestanden. Als men het juiste bestand heeft gevonden, moet men meestal nog verschillende niveaus doorlopen, die het onoverzichtelijke grote aantal documenten in een bestand steeds fijner indelen naar inhoud. Aan het einde van deze indeling, de zogenaamde classificatie, staan uiteindelijk de inventarisatie-eenheden, die elk een document of een groep documenten beschrijven, of het nu gaat om een akte, een dossier, een foto of een bundel losse bladen. Gewoonlijk worden classificaties en registratie-eenheden van een bestand opgenomen in een zoekboek, dat ook meer informatie geeft over het ontstaan en de inhoud van dit bestand (waarbij in het archiefportaal “boek” alleen nog de traditionele term is voor de bij elkaar horende registratie-eenheden van een bestand).

Omdat de navigation search het mogelijk maakt om de ordening van een archief van boven naar beneden, van algemeen naar specifiek, te doorlopen, wordt het mogelijk om de documenten van een fonds inhoudelijk-logisch te ontsluiten en zo systematisch te zoeken, onafhankelijk van trefwoorden en bepaalde zoektermen. 

Aangezien de bestanden meestal worden gevormd op basis van de context waarin de documenten zijn ontstaan en dus de structuur van de overheidsinstanties volgen, vereist het navigation search enige basiskennis van de politieke of administratieve orde van het betreffende tijdperk; men moet ongeveer weten welke instelling verantwoordelijk was voor het gezochte onderwerp en in welk archief de overlevering daarvan te vinden is. Maar geen zorgen: archivarissen helpen u graag verder (en niemand neemt het u kwalijk als uw verzoek naar het “verkeerde” archief is gestuurd, u wordt zeker doorverwezen naar de juiste instantie).

Toon meer Minder tonen

TROUBLESHOOTING

U hebt een zoekterm ingevoerd in de keyword search, maar krijgt geen of ongeschikte resultaten? Dit kan een van de volgende redenen hebben:De informatie die u zoe...

U hebt een zoekterm ingevoerd in de keyword search, maar krijgt geen of ongeschikte resultaten? Dit kan een van de volgende redenen hebben:

  • De informatie die u zoekt, is niet beschikbaar in het geselecteerde archief. Met het filter "Archive" specificeert u normaal gesproken uw zoekopdracht, maar hierdoor worden ook alle niet-geselecteerde archieven uit de zoekopdracht verwijderd. Houd er rekening mee dat documenten met een lokale referentie bijvoorbeeld niet alleen in het betreffende gemeentearchief (stads-/districtsarchief) beschikbaar zijn, maar – afhankelijk van de bevoegdheid van de autoriteiten – ook in het staatsarchief, in een kerkarchief, in een economisch archief of iets dergelijks.
  • De informatie die u zoekt, valt nog onder de beschermingstermijnen van de archiefwet. Gewoonlijk geldt deze gebruiksbeperking alleen voor recenter archiefmateriaal, hoewel met name de langlopende beschermingstermijnen voor persoonsgegevens kunnen teruggaan tot het midden van de 20e eeuw (of zelfs verder). Bovendien kan de inhoudelijke koppeling van documenten in een zoekboek ertoe leiden dat dit zoekboek vanwege de daarin opgenomen beschermingswaardige gegevens nog niet online beschikbaar is, hoewel andere opgenomen gegevens al vrij toegankelijk zouden zijn. In deze gevallen dient u contact op te nemen met het bevoegde archief, dat u ook informatie kan geven over de aanwezigheid van beschermde documenten.
  • De informatie die u zoekt, bevindt zich in een zoekboek dat om technische of organisatorische redenen momenteel nog niet in het archiefportaal kan worden geraadpleegd. In deze gevallen moet het analoge zoekboek in de leeszaal van het archief worden geraadpleegd. Meer informatie kunt u verkrijgen bij het betreffende archief.
  • De informatie die u zoekt, is onder een andere term geregistreerd dan u hebt gezocht. De zoekfunctie kan logische overeenkomsten tussen de zoekterm en de catalogusinformatie vinden, maar geen inhoudelijke verbanden. Een zoekopdracht naar “Kriegsbeginn” levert geen documenten op waarin sprake is van “Mobilmachung”, “Streik” levert geen documenten op over "Arbeitskampf" en "Mauerfall" levert geen documenten op over “Grenzöffnung". Dergelijke terminologische verschillen kunnen toenemen naarmate de documenten ouder worden; dat bijvoorbeeld de beroemde “Schlacht bei Waterloo” lange tijd bekend stond als de “Schlacht bei Belle-Alliance”, weten waarschijnlijk alleen specialisten. Probeer in dergelijke gevallen verschillende zoektermen voor uw onderzoek of benader uw doel via de navigation search.
  • De informatie die u zoekt, is opgenomen onder een hedendaagse term die afwijkt van uw zoekterm. Terminologie kan in de loop van de tijd veranderen, maar de informatie in het register bevat de benaming die bekend was bij de autoriteit die de documenten heeft opgesteld of bij de archivaris die ze heeft geregistreerd. Een erfopvolging kan zijn geregistreerd als "Sukzession", een meisjesschool als "Lyzeum", homoseksualiteit als "Unzucht", de Rote Armee Fraktion als "Baader-Meinhof-Bande" of de eerste computers als "Büroautomatisation". Vooral oudere archiefstukken kunnen soms zijn geregistreerd met termen die vandaag de dag niet meer vanzelfsprekend zijn. Probeer in dat geval verschillende zoektermen voor uw onderzoek of benader uw doel via de navigation search.
     

Vindt u geen digitale versies van de gevonden documenten die relevant zijn voor uw vraag of onderwerp? Dit kan een van de volgende redenen hebben:

  • De documenten die u hebt geselecteerd, zijn nog niet gedigitaliseerd. Het Landesarchiv NRW digitaliseert voortdurend archiefmateriaal uit zijn collecties om deze online beschikbaar te maken voor gebruik. Gezien de meer dan 150 kilometer aan archiefmateriaal met vele miljoenen pagina's is dit echter een langdurig project. Als er bij de door u gevonden documenten nog geen pictogram met digitalisaat verschijnt, zijn de documenten nog niet digitaal beschikbaar en kunnen ze dus alleen in de leeszaal van de betreffende afdeling worden ingezien.
  • U hebt nog niet op de archiveringseenheden met het digitale bestand geklikt. In het Archivportal NRW vindt u aan de linkerkant een boomstructuur waarmee u door de interne structuur van het archief naar de afzonderlijke archiveringseenhedens kunt navigeren. Als u daar op een classificatieknooppunt klikt, worden de onderliggende archiveringseenheden eenmaal aan de linkerkant in de boomstructuur en eenmaal aan de rechterkant in een lijst weergegeven. In de lijst aan de rechterkant ziet u nog niet het pictogram voor de digitalisaten. Pas wanneer u aan de linkerkant op een archiveringseenhedens klikt, ziet u aan de rechterkant alle informatie over deze archiveringseenhedens, inclusief het pictogram voor de digitalisaten (indien aanwezig).
Toon meer Minder tonen

Symbolen en hun functie

Wat betekenen de symbolen in het archiefonderzoek...

Wat betekenen de symbolen in het archiefonderzoek?

Functiesymbolen:

  • Link zu den DigitalisatenLink naar de digitalisaten: Als de archiveringseenheden gedigitaliseerd zijn, opent u door op het symbool te klikken de DFG-Viewer, waarmee u het betreffende archiveringseenheden kunt bekijken.

 

  • Beständiger VerweisPermanente verwijzing: de klik genereert een permanente link die dit element steeds opnieuw opent.

 

  • WarenkorbWinkelwagen: door op dit symbool te klikken, voegt u een archiveringseenheden toe aan uw winkelwagen. De winkelwagen biedt u de mogelijkheid om archiveringseenhedens voor te bestellen voor uw volgende bezoek aan een van de deelnemende archieven. Houd er rekening mee dat de gewenste afspraak nog door het archief moet worden bevestigd. U kunt de winkelmandfunctie pas gebruiken als u een gebruikersaccount hebt aangemaakt bij archive.nrw.de. Dit gebruikersaccount is (nog) niet identiek aan het account dat u mogelijk al hebt aangemaakt bij een bezoek aan een deelnemend archief.

 

  • MerklisteLijst met favorieten: door op dit symbool te klikken, voegt u een element van de navigation search (archiveringseenheden, classificatieknooppunt, zoekboek, bestand of tektonieknooppunt) toe aan de lijst met favorieten. U kunt deze functie alleen gebruiken als u een gebruikersaccount archive.nrw.de hebt aangemaakt. Klik hiervoor op "AANMELDEN" in de rechterbovenhoek van het scherm. Dit gebruikersaccount is (nog) niet identiek aan het account dat u mogelijk al hebt aangemaakt bij een bezoek aan een deelnemend archief.

 

  • Navigierende SucheNavigation Search: met één klik verandert de weergave van de trefferlijst van de trefwoordzoekopdracht naar de navigation search. Teruggaat u door op "keyword search" te klikken.

 

Symbole der Tektonik:

  • BestandBestand: meestal gevormd naar aanleiding van het ontstaan van de documenten en daarmee de structuur van de autoriteiten volgend, fysieke eenheid van het archiefmateriaal, dat uit min of meer archiveringseenheden bestaat.

 

  • FindbuchFindbuch: resultaat van de ontsluiting van een (deel)bestand met alle archiveringseenheden, die volgens een inhoudelijke systematische ordening (classificatie) zijn gestructureerd.

 

  • VerzeichnungseinheitArchiveringseenheden: Kleinste (fysieke) eenheid van een bestand, of het nu gaat om een akte, een dossier, een foto, een bundel losse bladen of iets dergelijks.

 

 

 

Toon meer Minder tonen